Ömeriyyetân: annenin kalanın üçte biri payı

İki mesele

Mirasçılar yalnızca bir eş, anne ve babadan ibaretse, lafzî okuma anneye terekenin tamamının üçte birini verir. Kocayla birlikte bu, babanın anneden az almasına; karıyla birlikte annenin iki katından az almasına yol açar.

Hz. Ömer, Zeyd b. Sâbit ve sahabenin çoğunun da katılmasıyla, annenin eşin payından sonra kalanın üçte birini, babanın da geri kalanını alacağına hükmetti. Böylece baba, aynı derecedeki erkek ile kadın arasındaki olağan ilişkide olduğu gibi annenin iki katını alır. Bu iki meseleye "iki meşhur mesele" anlamında Garrâvân da denir.

Karşı görüş ve uygulama alanı

İbn Abbâs lafzî okumayı esas alıp anneye terekenin tam üçte birini verirdi. Dört Sünni mezhep Hz. Ömer'in hükmüne uyar; bu yüzden hesaplayıcı her mezhepte aynı sonucu verir ve annenin payı sonuçta kendine ait bir notla gösterilir.

Hüküm, babanın bizzat hayatta olduğu bu aileye özgüdür. Çocuk veya torun ya da iki veya daha fazla kardeş varsa annenin payı zaten altıda birdir ve soru hiç doğmaz.

Çözümlü örnekler

Aşağıdaki her pay, sayfa açılırken hesaplayıcının motoru tarafından hesaplanır. Bir örneği açıp aileyi değiştirin ve neyin değiştiğini görün.