Ekderiyye: dede ve kız kardeş

Mesele

Bir kadın; kocasını, annesini, dedesini ve bir öz ya da baba bir kız kardeşini bırakarak ölür. Kocaya yarım, anneye üçte bir düşer; geriye yalnızca dedenin asgari payı olan altıda bir kalır. Normalde kız kardeş dedeyle birlikte asabe olarak mirasçı olur ve burada hiçbir şey alamazdı.

Zeyd iki aşamada hükmetti. Önce kız kardeşe sabit payı olan yarım verilir ve mesele avl ile yükseltilir. Sonra onun payı ile dedenin payı birleştirilip aralarında erkek ve kız kardeş gibi bölünür; dede onun iki katını alır. Bu bölüm için yapılan tashihle mesele 27'de karar kılar.

Kimler uygular

Dede ile kardeşler konusunda Zeyd'e uyan Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri bu hükmü uygular. Hanefî mezhebinde, Hz. Ebû Bekir'in görüşü doğrultusunda dede bütün kardeşleri düşürür; kız kardeş bir şey almaz ve mesele doğmaz.

Adı iki şekilde açıklanır: Meselenin Ekder adlı bir adama sorulduğu, ya da Zeyd'in olağan kurallarını "bulandırdığı" (keddarat); çünkü Zeyd başka hiçbir yerde dedeyle birlikte kız kardeşe sabit pay vermez ve dede meselesinde avl yapmaz.

Ne zaman Ekderiyye olmaktan çıkar

Hüküm tek bir kız kardeşe bağlıdır. Bir baba bir erkek kardeş ya da ikinci bir kız kardeş eklenirse, dede ile kardeşlerin muâdde dahil olağan kuralları uygulanır.

Çözümlü örnekler

Aşağıdaki her pay, sayfa açılırken hesaplayıcının motoru tarafından hesaplanır. Bir örneği açıp aileyi değiştirin ve neyin değiştiğini görün.