Redd (iade): artanı mirasçılara geri vermek

Redd — paylar bütüne yetmeyince

Tersi durum: geride annesi ve bir kızı kalan bir kadın. Anne altıda bir, kız yarı alır — birlikte üçte iki — ve kalan üçte biri üstlenecek bir oğul ya da başka bir asabe vâris yoktur.

Onu taksim edilmemiş bırakmak yerine, fazlalık paylarıyla orantılı olarak belirlenmiş pay sahibi vârislere geri döndürülür (redd). Anne ve kız sonunda çeyrek ve dörtte üç ile kalır. Şu var ki, bir akraba redd'in dışında tutulur: geride kalan eş belirlenmiş payını korur, fakat geri döndürülen fazlalıktan pay almaz.

Mezheplerin görüşü

Hanefî ve Hanbelî mezheplerinde redd, mezhebin yerleşik görüşüdür. Mâlikî ve Şâfiî mezheplerinin ilk görüşü artanı hazineye (beytülmâl) verir; ancak iki mezhebin sonraki âlimleri, hazine düzgün işlemediğinde onu aynı şekilde mirasçılara iade eder. Hesaplayıcı bu iki mezhepte sonraki âlimleri izler ve bunu sonucun yanında belirtir.

Redd, zevi'l-erhâmdan (uzak akrabalardan) önce gelir. Eşler dışında herhangi bir ashâb-ı ferâiz hayatta olduğu sürece artan ona döner ve uzak akrabalar bir şey almaz.

Yalnız kalan eş

Tek mirasçı koca veya karı olup uzak da olsa hiçbir akraba hayatta değilse, artanın eşe gidip gitmeyeceği sorulur. Sonraki Hanefî âlimleri gideceğine fetva verir. Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri onu beytülmâle verir. Hazinenin hakkını belirlemek hesaplayıcının yapabileceği bir şey değildir; bu yüzden bu üç mezhepte mesele bir âlimin incelemesini gerektiriyor olarak işaretlenir.

Hanefî mezhebinde hesaplayıcı tek başına kalan eşe bütün terekeyi verir: önce sabit payını, sonra fazlayı redd yoluyla; hesap paneli iki adımı da gösterir.

Çözümlü örnekler

Aşağıdaki her pay, sayfa açılırken hesaplayıcının motoru tarafından hesaplanır. Bir örneği açıp aileyi değiştirin ve neyin değiştiğini görün.