Zevi'l-erhâm: kadın tarafından akrabalar

Kimlerdir, ne zaman mirasçı olurlar

Zevi'l-erhâm, ne ashâb-ı ferâizden ne de asabeden olan akrabalardır: kızın çocukları, kız kardeşin çocukları, anne tarafından dede, dayılar ve teyzeler, halalar ve benzerleri.

En sonda gelirler. Eş dışında bir ashâb-ı ferâiz varsa kalan ona redd yoluyla döner; bir asabe varsa kalanı o alır, ve uzak akrabalara bir şey kalmaz. Ancak eşten başka mirasçı kalmadığında mirasçı olurlar; o zaman bile eş önce payını eksiksiz alır.

İki yöntem

Hanefî mezhebi karâbe (yakınlık) yöntemini uygular: akrabalar sınıflara ayrılır, en yakın sınıf hepsini alır ve sınıf içinde erkeğe kadının iki katı düşer.

Mâlikî ve Şâfiîlerin önceki görüşü, böyle bir terekenin beytülmâle gideceği yönündeydi. Sonraki âlimleri, Hanbelîler gibi, tenzîl yöntemini benimser: her akraba, kendisini ölüye bağlayan mirasçının yerine konur ve onun payını alır. Hanbelî mezhebinde bu durumda kadın ve erkek eşit paylaşır.

Hesaplayıcıda

Hesaplayıcı Hanefî mezhebi için karâbeyi, diğer üç mezhep için tenzîli uygular. Bazı durumlar Mâlikî ve Şâfiî metinlerinde açık bırakılmıştır; örneğin Mâlikî mezhebinde eş ile teyze. Bu meseleler tahmini bir cevap verilmek yerine incelenmek üzere işaretlenir.

Çözümlü örnekler

Aşağıdaki her pay, sayfa açılırken hesaplayıcının motoru tarafından hesaplanır. Bir örneği açıp aileyi değiştirin ve neyin değiştiğini görün.